Rachunek przepływów pieniężnych cz. 2. Jak interpretować przepływy?
Porady ekspertów | Księgowość 2009-07-01 12:27:33
Znając już budowę i zasady sporządzania rachunku przepływów pieniężnych, przystąpimy teraz do jego analizy. Szczególną uwagę zwrócimy na znak przepływów oraz często zaniedbywaną analizę wskaźnikową cash flow
Analiza wstępna – znak przepływów
Przy analizowaniu rachunku przepływów pieniężnych możliwe jest kilkanaście kombinacji otrzymanych z przepływów (+/-) z działalności operacyjnej, inwestycyjnej, finansowej oraz przepływów razem.
Prezentuje to tabela poniżej.
Tabela. Interpretacja rachunku przepływów pieniężnych (przepływy pieniężne netto)
| Przypadek | z działalności operacyjnej | z działalności inwestycyjnej | z działalności finansowej | Razem |
| 1 | + | + | + | + |
| 2 | + | + | - | + |
| 3 | + | + | - | - |
| 4 | + | - | + | + |
| 5 | + | - | + | - |
| 6 | + | - | - | + |
| 7 | + | - | - | - |
| 8 | - | + | + | + |
| 9 | - | + | + | - |
| 10 | - | + | - | + |
| 11 | - | + | - | - |
| 12 | - | - | + | + |
| 13 | - | - | + | - |
| 14 | - | - | - | - |
Oto przykładowe wnioski, jakie można wyciągnąć, interpretując rachunek przepływów pieniężnych:
- przypadek 1 – firma charakteryzuje się wysoką płynnością finansową,
- przypadek 2 – firma pokrywa koszty zaciągniętych wcześniej zobowiązań (kredytów) z wypracowanych środków na działalności operacyjnej oraz ze sprzedaży zbędnego majątku,
- przypadek 3 – sytuacja jak powyżej z tą różnicą, że środków z działalności operacyjnej i inwestycyjnej nie wystarczy na spłatę zaciągniętych zobowiązań,
- przypadek 4 – działalność inwestycja finansowana jest z podstawowej działalności oraz zaciąganych zewnętrznych źródeł finansowania; łączne przepływy wskazują na dalszą możliwość inwestowania,
- przypadek 5 – sytuacja jak powyżej; zakres inwestycji przekracza wygenerowane środki pieniężne,
- przypadek 6 – bardzo dobra sytuacja firmy pozwala dokonywać ciągłych inwestycji i spłacać zobowiązania (kredyty),
- przypadek 7 – jest sygnałem zbliżających się trudności płatniczych,
- przypadek 8 – finansowanie działalności operacyjnej zaciąganiem kolejnych finansowych zobowiązań i sprzedażą majątku; dodatnie łączne przepływy świadczą o prawdopodobnej kontynuacji tego trendu w dalszych okresach,
- przypadek 9 – niewystarczająca ilość kredytów i sprzedawanego majątku na finansowanie niedoboru środków na działalności operacyjnej,
- przypadek 10 – brak możliwości zaciągania kolejnych kredytów; spłata dotychczasowych finansowana jest ze sprzedaży majątku,
- przypadek 11 – sytuacja jak wyżej; niewystarczająca ilość majątku potrzebnego do spłaty kredytów i ujemnego wyniku na działalności operacyjnej,
- przypadek 12 – firma najprawdopodobniej jest w fazie rozwoju; znaczny dopływ środków pieniężnych z zewnątrz,
- przypadek 13 – sytuacja jak wyżej, niezbędne jest dalsze dofinansowanie,
- przypadek 14 – tendencja bardzo niekorzystna – możliwość bankructwa.
Należy pamiętać, że nie jest to lista zamknięta, gdyż powodów i skutków występowania dodatnich (+) lub ujemnych (-) przepływów pieniężnych jest zdecydowanie więcej.
Analiza szczegółowa – wskaźniki
Analiza wskaźników przepływów pieniężnych jest doskonałym narzędziem pozwalającym interpretować płynność firmy. Analiza wskaźnikowa zostanie zaprezentowana na przykładzie liczbowym.
Tabela. Wybrane pozycje finansowe
| Rok ubiegły | Rok bieżący | |
| Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej | 4.651 | 5.650 |
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej - wpływy - wydatki | -2.822 198 -3.020 | -1.105 421 -1.526 |
Przepływy pieniężne z działalności finansowej – - wpływy – wydatki | -814 86 -900 | 2.329 2.929 -600 |
| Przepływy pieniężne netto, razem | 1.015 | 6.874 |
| Przychody ze sprzedaży | 47.565 | 53.936 |
| Amortyzacja | 843 | 865 |
| Zysk z działalności operacyjnej | 1.793 | 1.509 |
| Kapitał własny | 16.290 | 16.488 |
| Zadłużenie ogółem | 21.654 | 23.460 |
| Aktywa ogółem | 37.944 | 39.948 |
Wskaźniki działalności operacyjnej
W tabeli zaprezentowano najważniejsze wskaźniki opisujące działalność operacyjną.
Pierwszy z nich informuje nas, jaki jest udział przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej w stosunku do przepływów pieniężnych ogółem. Podobny wskaźnik został obliczony dla pozostałych dwóch grup w przepływach. Uzyskane wielkości pokazują, jak znacząca jest dana grupa. W naszym przykładzie zdolność do generowania operacyjnych przepływów wynosi 0,82, a zatem jest to najważniejsza grupa rachunku przepływów pieniężnych.
Wskaźnik pieniężnej wydajności sprzedaży pokazuje, jaka średnio w danym okresie sprzedaż dokonywana jest w formie pieniężnej. W naszym przykładzie tylko co dziesiąta złotówka natychmiast trafia do kasy przedsiębiorstwa – reszta przybiera formę różnego rodzaju kredytowania.
Następny ze wskaźników jest relacją operacyjnych środków pieniężnych do wypracowanego zysku operacyjnego. Wysoki poziom wskaźnika wskazuje na prawidłowe gospodarowanie środkami pieniężnymi.
Następne dwa wskaźniki pokazują, jaki jest zwrot z zainwestowanych aktywów oraz kapitałów własnych. Jest to informacja o tym, ile operacyjnych środków zostało wypracowane z zainwestowanej jednostki kapitału. W naszym przykładzie odpowiednio 14,1 proc. aktywów oraz 34,3 proc. kapitału własnego. A zatem zwrot zainwestowanych 100 jednostek kapitału własnego przyniósł nadwyżkę w wysokości 34,3 jednostek.
Operacyjny wskaźnik płynności informuje natomiast o zdolności do bieżącego regulowania zadłużenia. W stosunku do roku ubiegłego obserwujemy wzrost tego wskaźnika (z 21,5 proc. do 24,1 proc.), co jest zjawiskiem pozytywnym i wskazuje na wyraźną poprawę kondycji finansowej.
Analizie należy również poddać, jaka część przepływów operacyjnych wynika z amortyzacji. Im wyższa wielkość tego udziału, tym większa zależność wyniku na działalności operacyjnej od czynnika, na który firma nie ma wpływu. Pożądany jest zatem jak najniższy poziom tego wskaźnika.
Tabela. Wskaźniki działalności operacyjnej
| Wskaźnik | Metodyka liczenia | Rok ubiegły | Rok bieżący |
| Wskaźnik zdolności do generowania operacyjnych przepływów netto | przepływy pieniężne z działalności operacyjnej / przepływy pieniężne razem | 4,58 | 0,82 |
| Wskaźnik operacyjnej sprzedaży wydajności | Wskaźnik operacyjnej sprzedaży wydajności | 9,8% | 10,5 % |
| Wskaźnik relacji do zysku operacyjnego | przepływy pieniężne z działalności operacyjnej / zysk z działalności operacyjnej | 259,3% | 374,5% |
| Wskaźnik pieniężnej wydajności aktywów | przepływy pieniężne z działalności operacyjnej / aktywa ogółem | 12,3% | 14,1% |
| Stopa reinwestycji kapitału własnego | przepływy pieniężne z działalności operacyjnej / kapitał własny | 28,6% | 34,3% |
| Operacyjny wskaźnik zadłużenia | przepływy pieniężne z działalności operacyjnej / zadłużenie ogółem | 21,5% | 24,1% |
| przepływy pieniężne z działalności operacyjnej / zadłużenie ogółem | amortyzacja / przepływy pieniężne z działalności operacyjnej | 18,1% | 15,3% |
Wskaźniki działalności inwestycyjnej
Druga grupa wskaźników, o znacznie mniejszym znaczeniu dla zarządzania finansami, została oparta na przepływach pieniężnych z działalności inwestycyjnej. Należy tutaj przede wszystkim poddać analizie poniesione w okresie wydatki inwestycyjne i ich relację do wydatków ogółem oraz przepływy z działalności operacyjnej. Wskazane jest, aby wydatki inwestycyjne były jak najwyższe, a zatem i zadowalający jest wysoki poziom tego wskaźnika.
Tabela. Wskaźniki działalności inwestycyjnej
| Wskaźnik | Metodyka liczenia | Rok ubiegły | Rok bieżący |
| Wskaźnik zdolności do generowania inwestycyjnych przepływów netto | przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej / przepływy pieniężne razem | -2,78 | -0,16 |
| Udział wydatków inwestycyjnych w wydatkach ogółem | wydatki inwestycyjne / wydatki ogółem | 77,0 | 138,1% |
| Wskaźnik pokrycia wydatków inwestycyjnych | przepływy pieniężne z działalności operacyjnej/wydatki inwestycyjne | 64,9% | 27,0% |
Wskaźniki działalności finansowej
Ostatnią grupą są wskaźniki charakteryzujące przepływy finansowe. Pokazują one pozycję działalności finansowej w całych przepływach oraz relację wpływów i wydatków z tego tytułu. Wyraźna zmiana wskaźnika wystarczalności działalności finansowej z poziomu 0,10 w ubiegłym roku do 4,88 w bieżącym roku pokazuje, że firma rozpoczęła spłatę zaciągniętego wcześniej długu.
Analiza przepływów pieniężnych jest tylko uzupełnieniem podstawowej analizy wskaźnikowej. Może jednak dostarczać dodatkowych informacji o sposobie korzystania z posiadanych przez firmę środków pieniężnych.
Tabela . Wskaźniki działalności finansowej
| Wskaźnik | Metodyka liczenia | Rok ubiegły | Rok bieżący |
| Wskaźnik zdolności do generowania finansowych przepływów netto | Przepływy pieniężne z działalności finansowej / przepływy pieniężne razem | -0,80 | 0,34 |
| Wystarczalność działalności finansowej | Wpływy z działalności finansowej / wydatki | 0,10 | 4,88 |
Jak pokazuje doświadczenie i praktyka ostatnich lat – tylko analiza przepływów pieniężnych pozwala szybko wykryć zbliżające się problemy płatnicze firmy.
Piotr Rybicki
biegły rewident
Źródło: opracowanie autora, © DlaFirmy.info.pl
